Παρουσίαση βιβλίου ΜΚΟ Hellenica, "Γυναικεία Απασχόληση, από την οικιακή στην κοινωνική οικονομία"

Αγαπητές φίλες και φίλοι

Μετά την ανάπτυξη του γυναικείου κινήματος το 19ο αιώνα, η γυναίκα άρχισε να εμφανίζεται στο προσκήνιο της δημόσιας ζωής και να αναγνωρίζεται, νομικά τουλάχιστον, ως πολιτική οντότητα ίση προς τον άνδρα, ενώ τον 20ο αιώνα, διεκδίκησε το δικαίωμα της ψήφου και της ισότιμης παιδείας, διεκδίκησε το δικαίωμα στην έμμισθη απασχόληση και την πολιτική ζωή, ώστε σήμερα να έχει ισότιμη συμμέτοχη με τον άνδρα στους δημοκρατικούς θεσμούς και στις διαδικασίες λήψης πολιτικών αποφάσεων. Μάλιστα, σήμερα όλο και περισσότερες γυναίκες καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις σε όλους τους τομείς, μεταξύ των οποίων και στον εργασιακό χώρο.

Σήμερα οι γυναίκες αποτελούν το 50,5% του πληθυσμού της χώρας μας, αλλά συμμετέχουν στο εργατικό της δυναμικό σε ποσοστό γύρω στο 40%, που είναι από τα χαμηλότερα της Ευρώπης. Οι γυναίκες :
- Μαστίζονται από πολύ υψηλότερο ποσοστό ανεργίας.
- Το μεγαλύτερο ποσοστό τους απασχολείται σε θέσεις χαμηλής ειδίκευσης και το  μικρότερο σε θέσεις υψηλής ειδίκευσης.
- Η συμμετοχή τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι ακόμη περιορισμένη.
- Καλύπτουν μεγάλο μέρος των θέσεων εργασίας στην περιοδική, στη μερική απασχόληση και στην παραοικονομία.

Κατά μέσο όρο αμοιβή των γυναικών ανέρχεται σε ποσοστό από 75% έως 80% της αμοιβής των ανδρών, με σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα σε διάφορους κλάδους. Τα καλά νέα είναι ότι στις μεσαίες και υψηλόβαθμες θέσεις εργασίας, η παρουσία των γυναικών βελτιώνεται και μειώνεται η προϋπάρχουσα ανισότητα σε επαγγέλματα γοήτρου και κύρους.

Αγαπητές φίλες και φίλοι

Είναι γεγονός ότι η απασχόληση των γυναικών είναι διαρκώς αυξανόμενη. Ο αντίλογος όμως λέει ότι δεν πρόκειται τόσο για θεαματική αύξηση της συμμετοχής των γυναικών σε νέες θέσεις εργασίας αλλά μάλλον για μαζική μετατροπή των θέσεων πλήρους απασχόλησης σε θέσεις μερικής απασχόλησης και τη γενική αλλαγή ως προς το καθεστώς απασχόλησης των γυναικών χωρίς μάλιστα σοβαρή προοπτική βελτίωσης.

Ένα άλλο μέτωπο διαλόγου αφορά στην παραγωγικότητα των γυναικών εργαζομένων στις θέσεις απασχόλησής τους στην ανοιχτή αγορά εργασίας. Η άποψη που υποστηρίζει ότι έχει επέλθει απόλυτη ταύτιση των δεικτών παραγωγικότητας και επαγγελματικής αφοσίωσης ανάμεσα σε άντρες και γυναίκες φαίνεται να αμφισβητείται έντονα. Συγκεκριμένα όσοι αντικρούουν τη θέση αυτή υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες εργαζόμενες χωρίζονται σε δύο ομάδες: στην πρώτη ανήκουν αυτές που κάνουν προτεραιότητα στη ζωή τους την επαγγελματική τους σταδιοδρομία, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά παραγωγικότητας και επαγγελματικής συνέπειας και στη δεύτερη ομάδα ανήκουν όλες όσες εμμένουν στην οικογενειακή ζωή, δίνουν προτεραιότητα στον έγγαμο βίο και επιλέγουν θέσεις εργασίας που εξ αρχής γνωρίζουν ότι δεν απαιτούν ιδιαίτερη αφοσίωση. Έτσι διασφαλίζουν ένα περισσότερο ή λιγότερο ευέλικτο ωράριο εργασίας περιορίζοντας παράλληλα την προοπτική της επαγγελματικής ανέλιξης.

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι ότι το πρόβλημα της χωριστικότητας των επαγγελμάτων σε παραδοσιακώς «ανδρικά» και «γυναικεία» επιτείνει τη διαφοροποίηση της αμοιβής κατά φύλο: οι γυναίκες εμφανίζουν δυσανάλογα μεγάλη συγκέντρωση στις χαμηλά αμειβόμενες εργασίες. Πάντως, σε όλα τα δυτικά κράτη οι γυναίκες που εργάζονται σε έμμισθη απασχόληση εξακολουθούν να κάνουν τις περισσότερες από τις οικιακές εργασίες και να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο απ' ό,τι οι άντρες στις οικιακές εργασίες.

Από την άλλη, μια μεγάλη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο φύλων χαράσσεται στο θέμα της μη αμειβόμενης απασχόλησης, που αποτελεί «προνόμιο» των γυναικών στις ανεπτυγμένες, αλλά και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Οι παντρεμένες γυναίκες που επιλέγουν να μην εργαστούν εξωοικιακά (οι νοικοκυρές) θεωρούνται ακόμη και σήμερα ως μη εργαζόμενες - αν και οι ώρες εργασίας που ξοδεύουν στην οικιακή απασχόληση και στην ανατροφή των παιδιών τους συνήθως ξεπερνάνε κατά πολύ τις ώρες εργασίας των συζύγων τους. Πολύτιμη είναι για το οικογενειακό εισόδημα και η συμβολή των έγγαμων γυναικών που προσφέρουν άμισθη εργασία στην οικογενειακή επιχείρηση. Ωστόσο, η ενδο-οικιακή εργασία των γυναικών εξακολουθεί δυστυχώς να μην αναγνωρίζεται όσο και όπως θα έπρεπε ως "πραγματική" εργασία κι επιφέρει χαμηλό κοινωνικό κύρος σε σύγκριση με την έμμισθη απασχόληση.

Φίλες και φίλοι

Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία διαμορφώνονται εξελίξεις, που μπορούν να χαρακτηριστούν και ανατροπές, σε ιδεολογικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Επιδιώκονται νέοι πολιτικοί και οικονομικοί διεθνείς συσχετισμοί. Οι εξελίξεις αυτές διαμορφώνουν νέους όρους στην παραγωγή και την εργασία. Πολλές φορές είναι ανατρεπτικές και αλλάζουν , όπως στις μέρες μας , τον εργασιακό χάρτη. Ανάμεσα σε αυτούς που υφίστανται τις επιπτώσεις των αλλαγών αυτών και οι γυναίκες εργαζόμενες.

Σήμερα, η πιο ρωμαλέα κινητήρια δύναμη της κοινωνικής οικονομίας είναι σε όλο τον κόσμο οι γυναίκες. Οι γυναίκες εργαζόμενες έχουν πετύχει πολλά . Τίποτα όμως από όλα αυτά δεν έγινε εύκολα. Η σημερινή εργαζόμενη, δυναμική και δραστήρια, διεκδικεί και απαιτεί, καταβάλλοντας μεγάλη προσπάθεια απέναντι στις προκαταλήψεις του παρελθόντος που ακόμη επηρεάζουν το παρόν. Οι δυσκολίες παραμένουν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της επαγγελματικής ζωής των εργαζομένων γυναικών, όσον αφορά στις συνθήκες και την αμοιβή, έχουν μεν αλλάξει σημαντικά αλλά ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς.

Όλοι εμείς , πολιτεία , δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς και φυσικά η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλουμε να στηρίξουμε με όλα τα μέσα την προσπάθεια για ένταξη των γυναικών στην κοινωνική οικονομία σεβόμενοι τον πολλαπλό ρόλο τους, τόσο ως εργαζόμενες όσο και κυρίως ως μητέρες. Μένει βέβαια να το αποδεικνύουμε καθημερινά με τις πράξεις μας. Είναι ανάγκη, είναι καθήκον και μεγάλη κοινωνική υποχρέωση και ευθύνη.